Hangt SROI samen met de banenafspraak?
SROI en de banenafspraak hangen indirect met elkaar samen, maar zijn twee afzonderlijke verplichtingen met een eigen wettelijke basis, doelgroep en registratiesysteem. Toch kunnen ze elkaar versterken: wie mensen met een arbeidsbeperking aanneemt in het kader van de banenafspraak, kan die inzet in veel gevallen ook laten meetellen voor een SROI-verplichting. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het verband tussen beide regelingen.
Wat is het verschil tussen SROI en de banenafspraak?
SROI (Social Return on Investment) en de banenafspraak zijn twee verschillende instrumenten die allebei gericht zijn op een inclusieve arbeidsmarkt, maar ze verschillen in oorsprong, doelgroep en toepassing. SROI is een contractuele verplichting die opdrachtgevers opleggen bij aanbestedingen. De banenafspraak is een wettelijke regeling die werkgevers verplicht een bepaald aantal banen te creëren voor mensen met een arbeidsbeperking.
Bij social return on investment spreekt een overheidsopdrachtgever af dat een leverancier een deel van de opdrachtsom investeert in maatschappelijke waarde. Dat kan door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan te nemen, stageplekken aan te bieden of producten in te kopen bij sociale ondernemingen. De verplichting geldt zolang de opdracht loopt en is gekoppeld aan de opdrachtsom.
De banenafspraak is in 2013 vastgelegd in het Sociaal Akkoord en daarna wettelijk verankerd in de Wet banenafspraak. Werkgevers in de marktsector en overheid hebben samen afgesproken om tot 2026 in totaal 125.000 extra banen te realiseren voor mensen die door een arbeidsbeperking niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen. De doelgroep bestaat uit mensen met een Wajong-uitkering, een Wsw-indicatie of een indicatie vanuit de Participatiewet.
Hoe hangen SROI en de banenafspraak met elkaar samen?
SROI en de banenafspraak overlappen elkaar wanneer een werkgever iemand aanneemt die zowel tot de SROI-doelgroep als tot de doelgroep banenafspraak behoort. In dat geval telt dezelfde medewerker mee voor twee verplichtingen tegelijk, wat de administratieve inspanning per gerealiseerde sociale bijdrage aanzienlijk verlaagt.
Mensen met een arbeidsbeperking die vallen onder de banenafspraak, behoren ook tot de bredere SROI-doelgroep. Zij hebben immers een afstand tot de arbeidsmarkt en worden door overheidsopdrachtgevers expliciet benoemd als gewenste doelgroep voor social return. Door bij het invullen van een SROI-verplichting bewust te kiezen voor kandidaten uit de doelgroep banenafspraak, behaal je dus een dubbel resultaat.
Daarnaast bestaat er een koppeling met de Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO). De PSO meet hoeveel mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie werkzaam zijn bij een organisatie en kan worden ingezet als onderbouwing voor zowel SROI-verplichtingen als de banenafspraak. Organisaties die actief werken aan inclusief werkgeverschap, kunnen hun inspanningen via de PSO aantoonbaar maken richting opdrachtgevers en toezichthouders.
Welke werkgevers vallen onder de banenafspraak?
Alle werkgevers in Nederland met 25 of meer medewerkers vallen onder de banenafspraak. De regeling is opgesplitst in twee sectoren: de marktsector en de overheidssector. Beide sectoren hebben een eigen quotum en een eigen meetmoment.
Voor werkgevers in de marktsector geldt dat zij samen een vastgesteld aantal banen moeten realiseren. Wordt dat sectorale doel niet gehaald, dan kan de overheid een quotumheffing activeren. Die heffing legt een financiële prikkel op aan werkgevers die geen mensen uit de doelgroep in dienst hebben. In 2026 is de banenafspraak nog steeds actief en blijft het behalen van de afgesproken aantallen een aandachtspunt voor HR-afdelingen.
Werkgevers die actief zijn in sectoren zoals zorg, logistiek, retail en zakelijke dienstverlening, komen regelmatig in aanraking met zowel de banenafspraak als SROI-verplichtingen vanuit aanbestedingen. Voor hen is het nuttig om beide regelingen in samenhang te bekijken en de administratie zo in te richten dat inzet voor de ene verplichting ook zichtbaar is voor de andere.
Tellen SROI-plaatsingen mee voor de banenafspraak?
Een SROI-plaatsing telt mee voor de banenafspraak als de betreffende medewerker ook daadwerkelijk behoort tot de wettelijke doelgroep van de banenafspraak. Niet elke SROI-kandidaat valt automatisch in die doelgroep. De overlap bestaat alleen bij mensen met een officiële indicatie, zoals een Wajong-uitkering, een Wsw-indicatie of een Participatiewet-indicatie met loonwaarde onder het minimumloon.
Het is dus belangrijk om bij elke nieuwe medewerker die je aanneemt in het kader van SROI te controleren of diegene ook geregistreerd staat in het doelgroepregister van UWV. Alleen dan telt de plaatsing mee als een gerealiseerde baan in het kader van de banenafspraak. Een stagiair of iemand die via sociaal ondernemen wordt ingezet, telt in de meeste gevallen niet mee voor de banenafspraak, ook al voldoet die inzet wel aan de SROI-verplichting.
Kortom: de overlap is reëel, maar vraagt om nauwkeurige registratie. Wie bij indiensttreding direct de uitkeringssituatie en eventuele indicaties van nieuwe medewerkers in kaart brengt, voorkomt dat waardevolle plaatsingen niet worden meegeteld.
Hoe registreer je SROI-inzet correct in de salarisadministratie?
Een correcte registratie van SROI-inzet in de salarisadministratie begint bij het vastleggen van de achtergrond van nieuwe medewerkers op het moment van indiensttreding. Denk aan het type uitkering, een eventuele arbeidsbeperking of een indicatie in het doelgroepregister van UWV. Zonder die informatie is het achteraf moeilijk aan te tonen dat je aan je SROI-verplichting hebt voldaan.
Voor de banenafspraak geldt dat de registratie verloopt via het doelgroepregister van UWV en de polisadministratie. Werkgevers hoeven zelf geen aparte aanmelding te doen: zodra iemand uit de doelgroep bij je in dienst is en je de loonaangifte correct verwerkt, wordt de baan automatisch meegeteld. Toch is het verstandig om intern bij te houden welke medewerkers tot de doelgroep behoren, zodat je bij een controle of rapportage snel inzicht hebt.
Voor SROI-rapportages aan opdrachtgevers heb je doorgaans meer informatie nodig: het aantal gerealiseerde uren, de functie, het type doelgroep en de bijbehorende waarde uitgedrukt als percentage van de opdrachtsom. Een overzichtelijk dashboard dat deze gegevens automatisch bijhoudt, bespaart veel handmatig werk en verkleint de kans op fouten.
Wat zijn de financiële voordelen van SROI-inzet via de banenafspraak?
Werkgevers die mensen uit de doelgroep banenafspraak aannemen, kunnen aanspraak maken op meerdere financiële voordelen tegelijk. De combinatie van SROI-inzet en banenafspraak levert niet alleen maatschappelijke waarde op, maar ook concrete werkgeversvoordelen die de loonkosten verlagen.
- Loonkostensubsidie: Gemeenten kunnen loonkostensubsidie verstrekken als de loonwaarde van een medewerker onder het wettelijk minimumloon ligt. Je betaalt dan het volledige loon, maar ontvangt een vergoeding voor het verschil.
- Lage-inkomensvoordeel (LIV): Voor medewerkers met een laag uurloon en voldoende verloonde uren ontvang je als werkgever een jaarlijkse tegemoetkoming via de Belastingdienst.
- Loonkostenvoordeel (LKV): Voor medewerkers uit de doelgroep banenafspraak geldt een specifiek loonkostenvoordeel dat je via de loonaangifte kunt aanvragen. Dit voordeel loopt maximaal drie jaar.
- No-riskpolis: Medewerkers uit de doelgroep banenafspraak vallen onder de no-riskpolis van UWV. Bij ziekte betaalt UWV de Ziektewetuitkering, waardoor je als werkgever geen volledig ziekterisico draagt.
Wie deze voordelen actief benut, verlaagt de netto loonkosten aanzienlijk. Tegelijkertijd voldoe je aan je SROI-verplichting en bouw je aan een aantoonbaar inclusief werkgeversbeleid. Dat laatste weegt steeds zwaarder mee bij aanbestedingen en bij het behalen van een PSO-keurmerk.
Hoe wij je helpen met SROI en de banenafspraak
Wij ondersteunen organisaties bij elke stap van het SROI-proces en de registratie rondom de banenafspraak. Via ons platform brengen we al bij indiensttreding de uitkeringssituatie en eventuele indicaties van nieuwe medewerkers in kaart. Zo weet je direct of iemand meetelt voor de banenafspraak en hoe je die inzet kunt verwerken in je SROI-rapportage.
Wat we concreet voor je doen:
- Automatisch signaleren van medewerkers die tot de SROI-doelgroep of doelgroep banenafspraak behoren
- Directe koppeling met de PSO voor onderbouwing van je sociale bijdrage
- Overzichtelijke dashboards en rapportages voor opdrachtgevers en interne administratie
- Naadloze integratie met systemen zoals AFAS, zodat gegevens niet dubbel worden ingevoerd
- Signalering van werkgeversvoordelen zoals LKV, LIV en loonkostensubsidie bij relevante indiensttredingen
Zo voorkom je dat plaatsingen niet worden meegeteld, dat rapportages te laat worden aangeleverd of dat je financiële voordelen misloopt. Wil je weten hoe dit werkt voor jouw organisatie? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek en een gratis demo.