Hoe behaal je een hogere PSO-trede?

Een hogere PSO-trede behaal je door het percentage medewerkers met een kwetsbare arbeidsmarktpositie in jouw organisatie te verhogen. Hoe hoger dat percentage, hoe hoger de trede op de Prestatieladder Socialer Ondernemen PSO-certificering. Dit geldt voor organisaties die bewust investeren in sociaal ondernemen en hun PSO-certificering willen verbeteren. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het verhogen van je PSO-score, stap voor stap.

Wat bepaalt op welke PSO-trede een organisatie staat?

De PSO-trede waarop een organisatie staat, wordt bepaald door de zogenoemde directe sociale bijdrage: het percentage medewerkers met een kwetsbare arbeidsmarktpositie dat werkzaam is binnen de organisatie. Hoe hoger dit percentage, hoe hoger de trede op de Prestatieladder Socialer Ondernemen. Naast dit kwantitatieve criterium spelen ook kwalitatieve criteria een rol bij de beoordeling.

Tijdens een PSO-audit stelt een certificerende instantie vast aan welk niveau jouw organisatie voldoet. Daarvoor lever je vooraf gegevens aan, waarna de auditor zowel de kwantitatieve als kwalitatieve criteria beoordeelt. Er zijn drie treden, waarbij trede 3 het hoogste niveau vertegenwoordigt. Organisaties die minimaal voldoen aan de kwantitatieve eisen van artikel 2.82 van de Aanbestedingswet kunnen bovendien het PSO 30+-certificaat behalen. Dat certificaat erkent organisaties die zich specifiek richten op arbeidsparticipatie van kwetsbare groepen en geeft toegang tot voorbehouden opdrachten van (semi)publieke opdrachtgevers.

Een PSO-certificering is twee jaar geldig. Na die periode volgt een heraudit om te bepalen of je organisatie nog steeds aan de gestelde eisen voldoet, of inmiddels een hogere trede heeft bereikt.

Welke doelgroepen tellen mee voor een hogere PSO-score?

Voor de PSO-score tellen medewerkers mee die behoren tot specifieke doelgroepen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie. Denk aan mensen die langdurig werkloos zijn geweest, jongeren zonder startkwalificatie, mensen met een arbeidsbeperking, personen die al langere tijd een uitkering ontvangen, en vroegtijdige schoolverlaters of deelnemers aan BOL- en BBL-opleidingen.

Belangrijk om te weten: de verschillende PSO-doelgroepen hebben elk hun eigen wegingsfactoren. Niet elke medewerker telt even zwaar mee in de berekening van je PSO-ratio. Iemand met een ernstige arbeidsbeperking weegt bijvoorbeeld anders dan een jongere die net zijn opleiding heeft afgebroken. Dit betekent dat de samenstelling van je personeelsbestand direct invloed heeft op welke PSO-trede je kunt bereiken.

Het loont daarom om bij elke nieuwe indiensttreding te controleren of een kandidaat tot een van de erkende doelgroepen behoort. Hoe eerder je dit signaleert, hoe sneller je de juiste gegevens kunt vastleggen en meenemen in je PSO-dossier.

Hoe bereken je de PSO-ratio van jouw organisatie?

De PSO-ratio bereken je door het gewogen aantal medewerkers uit de erkende doelgroepen te delen door het totale aantal werkzame personen (fte) in jouw organisatie, uitgedrukt als percentage. Dit percentage is de directe sociale bijdrage en bepaalt direct op welke PSO-trede je organisatie wordt ingedeeld.

De berekening klinkt eenvoudig, maar vraagt nauwkeurigheid. Je moet per medewerker vaststellen of hij of zij tot een erkende doelgroep behoort, en vervolgens de juiste wegingsfactor toepassen. Een fout in de registratie of een gemiste doelgroepmedewerker kan betekenen dat je organisatie op een lagere trede wordt ingedeeld dan feitelijk het geval is.

Praktisch gezien betekent dit dat je een actueel en volledig overzicht nodig hebt van de achtergrond van al je medewerkers. Dat overzicht moet bovendien aansluiten op de criteria die de certificerende instantie hanteert. Zorg er dus voor dat je HR-administratie deze gegevens structureel bijhoudt en dat je bij elke nieuwe indiensttreding direct controleert of iemand tot een doelgroep behoort.

Welke concrete stappen leiden naar een hogere PSO-trede?

Een hogere PSO-trede bereik je door het aandeel medewerkers uit erkende doelgroepen in jouw organisatie structureel te verhogen en dit aantoonbaar vast te leggen. Dit vraagt om een gerichte aanpak op het gebied van werving, onboarding en administratie.

De volgende stappen helpen je om je PSO-niveau omhoog te brengen:

• Gerichte werving: Zoek actief naar kandidaten met een afstand tot de arbeidsmarkt, bijvoorbeeld via samenwerking met UWV, gemeenten of sociale werkbedrijven.
• Stageplekken en leerwerktrajecten: Bied structureel stageplekken aan jongeren zonder startkwalificatie of deelnemers aan BOL- en BBL-opleidingen.
• Samenwerking met sociale ondernemingen: Besteed werk of diensten uit aan organisaties die zich richten op arbeidsparticipatie van kwetsbare groepen.
• Trainingen en begeleiding: Investeer in de ontwikkeling van medewerkers uit de doelgroep, zodat zij duurzaam inzetbaar blijven.
• Nauwkeurige registratie: Leg bij elke indiensttreding direct vast of een medewerker tot een erkende doelgroep behoort en zorg dat dit correct wordt meegenomen in je PSO-dossier.

Maatwerk is hierbij het uitgangspunt. Elke organisatie heeft de ruimte om te bepalen welke invulling het beste past bij de eigen bedrijfsvoering, zolang de afstand tot de arbeidsmarkt voor mensen uit de doelgroep daadwerkelijk wordt verkleind.

Hoe lang duurt het voordat een hogere trede bereikt wordt?

Hoe snel je een hogere PSO-trede bereikt, hangt af van de omvang van je organisatie, de huidige samenstelling van je personeelsbestand en de snelheid waarmee je nieuwe medewerkers uit de doelgroepen aantrekt. In de praktijk kan een gerichte aanpak al binnen enkele maanden zichtbaar resultaat opleveren, maar een structurele verbetering vraagt doorgaans een langetermijnstrategie.

Omdat een PSO-certificering twee jaar geldig is, heb je na een audit maximaal twee jaar de tijd om je score te verbeteren voordat de heraudit plaatsvindt. Dat geeft ruimte om stap voor stap te werken aan een hogere directe sociale bijdrage. Organisaties die al bij elke indiensttreding systematisch controleren of een kandidaat tot een doelgroep behoort, bouwen hun PSO-dossier continu op en staan bij de volgende audit sterker.

Wil je sneller resultaat? Dan is het aannemen van iemand met een afstand tot de arbeidsmarkt de meest directe manier om je PSO-ratio te verhogen. Elke nieuwe medewerker uit een erkende doelgroep telt direct mee in de berekening.

Welke rol speelt de HR- en salarisadministratie bij PSO-certificering?

De HR- en salarisadministratie speelt een centrale rol bij PSO-certificering. Alle gegevens die nodig zijn voor de berekening van de directe sociale bijdrage, komen uit de personeelsadministratie. Een nauwkeurige, actuele registratie van de achtergrond van medewerkers is dan ook een voorwaarde voor een succesvolle PSO-audit.

In de praktijk betekent dit dat je administratie moet bijhouden welke medewerkers tot een erkende doelgroep behoren, welke wegingsfactoren van toepassing zijn en hoe het totale fte-aantal zich verhoudt tot het gewogen aantal doelgroepmedewerkers. Ontbreekt deze informatie of is ze onvolledig, dan loop je het risico dat je PSO-score lager uitvalt dan de werkelijkheid rechtvaardigt.

Digitalisering en automatisering van dit proces verlagen de kans op fouten en zorgen ervoor dat je altijd een actueel beeld hebt van je PSO-positie. Hoe beter je administratie is ingericht, hoe eenvoudiger het is om bij een audit de juiste onderbouwing te leveren.

Hoe wij je helpen met PSO-certificering en SROI

Wij ondersteunen organisaties bij het volledig ontzorgen van hun PSO- en SROI-administratie voor sociaal ondernemen. Ons platform koppelt direct met je HR-, salaris- en financiële administratie en signaleert al bij indiensttreding of een nieuwe medewerker tot een erkende doelgroep behoort. Zo bouw je je PSO-dossier automatisch op, zonder extra handwerk.

Wat we concreet voor je doen:

• We brengen bij elke indiensttreding de (uitkerings)situatie van nieuwe medewerkers in kaart.
• We voeren doelgroepmedewerkers direct op in de PSO, zodat geen enkele registratie wordt gemist.
• We verzorgen overzichtelijke rapportages en dashboards waarmee je de voortgang continu kunt monitoren.
• We zorgen voor naadloze koppelingen met systemen zoals AFAS, Visma Raet en Loket.nl.
• We verwerken alle gegevens veilig binnen onze ISO 27001-gecertificeerde omgeving, volledig in lijn met de AVG.

Zo voorkom je dat je bij een audit voor verrassingen komt te staan en kun je gericht werken aan een hogere PSO-trede. Wil je weten hoe dit er in de praktijk uitziet voor jouw organisatie? Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek en een gratis demo.