Wat heeft uw bedrijf aan SROI?

SROI levert een bedrijf zowel maatschappelijke als financiële waarde op. Door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans te geven, voldoe je aan sociale verplichtingen bij overheidsopdrachten en kom je in aanmerking voor loonkostenvoordelen en subsidies. Dit artikel beantwoordt de meest gestelde vragen over SROI: van berekening en rapportage tot de relatie met ESG en automatisering in je HR-administratie.

Hoe wordt SROI berekend voor werkgevers?

SROI wordt voor werkgevers berekend als een percentage van de totale opdrachtsom dat wordt geïnvesteerd in maatschappelijke waarde. Bij overheidsopdrachten geldt doorgaans een percentage van 5% van de aanneemsom, maar dit verschilt per opdrachtgever en aanbesteding. De investering wordt uitgedrukt in de loonkosten van medewerkers uit de SROI-doelgroep die je inzet tijdens de uitvoering van de opdracht.

De berekening werkt in de praktijk als volgt: stel dat je een overheidsopdracht uitvoert ter waarde van 500.000 euro met een SROI-eis van 5%, dan moet je aantoonbaar 25.000 euro investeren in de inzet van mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie. Die investering kan bestaan uit loonkosten, begeleidingskosten of een combinatie van beide, afhankelijk van de afspraken met de opdrachtgever.

Welke mensen tellen mee in de berekening? De SROI-doelgroep en bijbehorende verplichtingen bestaat uit:

• Langdurig werkzoekenden met een uitkering
• Jongeren zonder startkwalificatie of met weinig werkervaring
• Mensen met een arbeidsbeperking of gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid
• Personen die al langere tijd buiten het arbeidsproces staan

Belangrijk is dat je de inzet van deze medewerkers goed documenteert. Opdrachtgevers zoals gemeenten, waterschappen en Rijkswaterstaat vragen bij de verantwoording om concrete bewijsstukken: arbeidscontracten, loonstroken en achtergrondgegevens van de betrokken medewerkers. Zonder goede registratie loop je het risico dat je investering niet wordt erkend en je alsnog een bedrag moet bijbetalen of een boete ontvangt.

Welke financiële voordelen levert SROI een bedrijf op?

SROI levert bedrijven directe financiële voordelen op via loonkostenvoordelen en subsidies die de overheid beschikbaar stelt voor werkgevers die mensen uit kwetsbare groepen in dienst nemen. Denk aan het loonkostenvoordeel (LKV), de lage-inkomensvoordeelregeling (LIV) en sectorspecifieke subsidies. Deze voordelen kunnen de netto loonkosten van een medewerker aanzienlijk verlagen.

Naast de directe financiële voordelen zijn er ook indirecte opbrengsten. Bedrijven die aantoonbaar investeren in Social Return on Investment versterken hun positie bij toekomstige aanbestedingen. Opdrachtgevers wegen maatschappelijke bijdragen steeds vaker mee in hun gunningscriteria. Een sterk SROI-track record geeft je dus een concurrentievoordeel bij het binnenhalen van nieuwe overheidsopdrachten.

Verder biedt SROI toegang tot het PSO-keurmerk voor socialer ondernemen (Prestatieladder Socialer Ondernemen). Een PSO-certificering toont aan dat je organisatie structureel investeert in arbeidsparticipatie van kwetsbare groepen. Dit keurmerk wordt door veel (semi)publieke opdrachtgevers erkend als bewijs van maatschappelijk verantwoord ondernemen en kan de drempel voor aanbestedingen verlagen.

Wanneer is een bedrijf verplicht SROI toe te passen?

Een bedrijf is verplicht SROI toe te passen wanneer het een overheidsopdracht uitvoert waarbij de aanbestedende dienst een social return-verplichting heeft opgenomen in de contractvoorwaarden. Dit geldt voor opdrachten van decentrale overheden zoals gemeenten, waterschappen en Rijkswaterstaat. De verplichting staat altijd expliciet vermeld in de aanbestedingsdocumenten.

Niet elke overheidsopdracht bevat automatisch een SROI-eis. De drempelwaarden en percentages verschillen per opdrachtgever en per type opdracht. Sommige gemeenten hanteren SROI bij alle opdrachten boven een bepaald bedrag, andere passen het selectief toe op specifieke sectoren zoals bouw, schoonmaak of facilitaire dienstverlening.

Naast de wettelijke verplichting bij aanbestedingen kunnen bedrijven ook zelf kiezen om SROI-eisen te stellen. Dit is relevant wanneer maatschappelijk verantwoord ondernemen een strategische prioriteit is, of wanneer je als organisatie wilt aantonen dat je actief bijdraagt aan een inclusieve arbeidsmarkt. In dat geval stel je intern doelstellingen vast en rapporteer je hierover aan stakeholders.

Hoe rapporteer je SROI richting opdrachtgevers en gemeenten?

SROI rapporteer je richting opdrachtgevers en gemeenten door periodiek een overzicht aan te leveren van de ingezette medewerkers uit de doelgroep, inclusief hun achtergrond, arbeidsomvang en de bijbehorende loonkosten. De meeste opdrachtgevers vragen om kwartaal- of jaarrapportages, aangevuld met bewijsstukken zoals arbeidscontracten en uitkeringsverklaringen.

Een goede SROI-rapportage bevat minimaal de volgende elementen:

1. Een overzicht van alle ingezette medewerkers die tot de SROI-doelgroep behoren
2. De achtergrond van elke medewerker (uitkeringssituatie, arbeidsbeperking of andere kwalificerende factor)
3. Het aantal gewerkte uren en de bijbehorende loonkosten per medewerker
4. Een totaalberekening die aantoont dat je voldoet aan het afgesproken SROI-percentage
5. Ondersteunende documenten als bewijs van de doelgroepstatus

Gemeenten en andere opdrachtgevers hanteren soms eigen formats of portalen voor de aanlevering van SROI-gegevens. Informeer bij de start van een opdracht altijd naar de specifieke rapportagevereisten van de opdrachtgever, zodat je administratie daar direct op aansluit. Achteraf gegevens reconstrueren kost veel meer tijd en vergroot de kans op fouten.

Wat is het verschil tussen SROI en ESG?

SROI en ESG zijn beide manieren om maatschappelijke impact te meten, maar ze verschillen in scope en toepassing. SROI richt zich specifiek op de sociale waarde die een organisatie creëert door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in te zetten, en is direct gekoppeld aan contractverplichtingen bij overheidsopdrachten. ESG is een breder raamwerk dat milieu (Environmental), sociaal beleid (Social) en goed bestuur (Governance) omvat.

Het sociale onderdeel van ESG overlapt gedeeltelijk met SROI: beide kijken naar arbeidsomstandigheden, diversiteit en inclusie, en de bijdrage aan de samenleving. Maar waar SROI een concrete, meetbare verplichting is met een specifiek percentage en doelgroep, is ESG een strategisch rapportagekader dat bedrijven gebruiken voor investeerders, klanten en andere stakeholders.

Voor organisaties die zowel overheidsopdrachten uitvoeren als rapporteren over ESG, is het nuttig om SROI-prestaties te integreren in de bredere ESG-rapportage. De gegevens die je verzamelt voor SROI-verantwoording, zoals het aantal ingezette medewerkers uit kwetsbare groepen en de bijbehorende loonkosten, zijn directe input voor het sociale onderdeel van je ESG-verslaglegging.

Hoe automatiseer je SROI-registratie in je HR-administratie?

SROI-registratie automatiseer je in je HR-administratie door bij elke nieuwe indiensttreding automatisch de achtergrond van de medewerker in kaart te brengen en deze gegevens direct te koppelen aan je SROI-rapportage. Dit voorkomt handmatig zoekwerk achteraf en zorgt ervoor dat je altijd een actueel overzicht hebt van je SROI-prestaties.

De basis voor automatisering ligt in het onboardingproces. Wanneer je bij indiensttreding al vastlegt of een medewerker tot de SROI-doelgroep behoort, hoef je later geen gegevens meer te reconstrueren. Koppel dit aan je salarissysteem en je hebt direct de loonkostengegevens beschikbaar die je nodig hebt voor de berekening en rapportage.

Hoe wij je helpen met SROI

Wij ontzorgen je volledig bij het naleven van je SROI-verplichtingen. Ons platform brengt bij elke nieuwe indiensttreding automatisch de achtergrond van de medewerker in kaart, zodat je direct weet of iemand tot de SROI-doelgroep behoort. Omdat we al bij de poort signaleren, kunnen medewerkers direct worden opgevoerd in de PSO zonder dat je daar handmatig werk voor hoeft te doen.

Wat we concreet voor je doen:

• Automatisch in kaart brengen van de uitkeringssituatie en achtergrond van nieuwe medewerkers
• Directe koppeling met je HR- en salarisadministratie via systemen zoals AFAS
• Overzichtelijke dashboards en rapportages die je direct kunt gebruiken voor je SROI-verantwoording
• Signalering bij indiensttreding zodat je nooit een kans mist om werkgeversvoordelen te realiseren
• Veilige verwerking van gevoelige persoonsgegevens conform ISO 27001 en AVG

Zo voorkom je dat je bedragen moet bijbetalen of boetes ontvangt omdat je SROI-administratie niet op orde is. Wil je zien hoe dit werkt in de praktijk? Neem contact op voor een persoonlijk gesprek en een gratis demo.