Wat is de koppeling tussen SROI en Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO)?

SROI en de Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO) zijn twee afzonderlijke instrumenten voor sociaal ondernemen, maar ze vullen elkaar sterk aan. SROI meet de maatschappelijke waarde die je creëert door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in te zetten, terwijl de PSO die inzet structureel erkent en certificeert. Voor organisaties die al aan een SROI-verplichting voldoen, is de stap naar een PSO-certificering vaak kleiner dan verwacht. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de koppeling tussen SROI en PSO.

Hoe versterken SROI en PSO elkaar in de praktijk?

SROI en PSO versterken elkaar doordat ze dezelfde doelgroep bedienen: mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Wat je registreert voor je SROI-verplichting, zoals het aannemen van mensen met een uitkering of een arbeidsbeperking, telt in veel gevallen ook mee voor je PSO-score. De twee systemen spreken dus dezelfde taal, al hanteren ze elk hun eigen meetmethode en rapportagestructuur.

In de praktijk betekent dit dat organisaties die al actief zijn met social return on investment een voorsprong hebben bij het behalen van een PSO-certificering. De gegevens die je bijhoudt voor SROI, zoals het aantal medewerkers met een uitkering, hun contracturen en de duur van hun dienstverband, zijn precies de informatie die de PSO nodig heeft om je inclusief werkgeverschap te beoordelen.

Omgekeerd geldt hetzelfde: een PSO-certificering bewijst structureel sociaal ondernemen in je organisatie. Dat maakt het voor opdrachtgevers en aanbestedende diensten makkelijker om te verifiëren dat je aan je SROI-verplichting voldoet. De PSO fungeert dan als een onafhankelijke bevestiging van je maatschappelijke inzet.

Wat telt als SROI-prestatie voor de PSO-ladder?

Voor de PSO-ladder tellen SROI-prestaties mee wanneer ze betrekking hebben op het in dienst nemen of begeleiden van mensen uit de zogenoemde PSO-doelgroep. Dit zijn mensen met een arbeidsbeperking, mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en mensen die vallen onder de Participatiewet of de Banenafspraak. Niet elke SROI-activiteit levert automatisch PSO-punten op.

De volgende activiteiten die je voor SROI inzet, zijn ook relevant voor de PSO:

Het aannemen van medewerkers met een WW- of bijstandsuitkering die tot de PSO-doelgroep behoren
Het bieden van werk aan mensen met een arbeidsbeperking, inclusief mensen met een WGA-status
Het aanbieden van stageplekken of leerwerktrajecten aan jongeren met weinig kansen op de arbeidsmarkt
Het inkopen bij erkende sociale ondernemingen die zelf PSO-gecertificeerd zijn

Wat niet altijd meetelt voor de PSO, is het louter financieel bijdragen aan sociale projecten zonder directe inzet van mensen uit de doelgroep. De PSO kijkt primair naar de feitelijke arbeidsparticipatie binnen je eigen organisatie, niet naar indirecte bijdragen. Het is dus belangrijk om bij het invullen van je SROI-verplichting bewust te kiezen voor activiteiten die ook PSO-waarde genereren.

Welke PSO-trede bereik je met een standaard SROI-verplichting?

Met een standaard SROI-verplichting van vijf procent van de opdrachtsom bereik je in de meeste gevallen PSO-trede 1, de basisnorm voor inclusief werkgeverschap. Of je hogere treden haalt, hangt af van het percentage medewerkers uit de PSO-doelgroep ten opzichte van je totale personeelsbestand, niet van de hoogte van je SROI-investering.

De PSO-ladder kent drie treden:

Trede 1 (PSO-basis): Je scoort minimaal twee keer zo hoog als het landelijk gemiddelde voor inclusief werkgeverschap. Dit is haalbaar voor veel organisaties die actief SROI-beleid voeren.
Trede 2 (PSO-goud): Je scoort minimaal drie keer zo hoog als het landelijk gemiddelde. Dit vereist een structurele en brede inzet van de doelgroep, verspreid over meerdere afdelingen en functies.
Trede 3 (PSO-platinum): Je scoort minimaal vier keer zo hoog als het landelijk gemiddelde. Dit is weggelegd voor organisaties die inclusief werkgeverschap als kernstrategie hanteren.

Een SROI-verplichting dwingt je om mensen uit de doelgroep in te zetten, maar de PSO beoordeelt de verhouding binnen je totale personeelsbestand. Grotere organisaties met veel medewerkers moeten dus meer mensen uit de doelgroep aannemen om dezelfde trede te bereiken als een kleinere organisatie.

Hoe registreer je SROI-activiteiten zodat ze PSO-proof zijn?

PSO-proof registreren betekent dat je per medewerker uit de doelgroep vastlegt welke uitkerings- of begeleidingsstatus ze hadden bij indiensttreding, hoeveel uur ze werken en hoe lang ze al in dienst zijn. Deze gegevens moeten aantoonbaar en controleerbaar zijn, bij voorkeur ondersteund door officiële documenten of uitkeringsbewijzen.

Praktisch gezien vraagt dit om een registratieproces dat al bij de onboarding begint. Wacht je tot achteraf, dan mis je informatie die je niet meer kunt reconstrueren. Een goede aanpak omvat de volgende stappen:

Leg bij indiensttreding de uitkeringsstatus of arbeidsbeperking vast via officiële documenten
Registreer het aantal contracturen en de startdatum nauwkeurig in je HR-systeem
Koppel de SROI-registratie aan je salarisadministratie zodat gegevens consistent blijven
Genereer periodieke rapportages die zowel voor SROI-verantwoording als PSO-audit bruikbaar zijn
Bewaar documentatie conform de AVG en zorg voor een audittrail

Een veelgemaakte fout is dat organisaties SROI en PSO apart bijhouden in verschillende systemen. Dat leidt tot dubbel werk en inconsistente data. Door beide registraties te integreren in één administratief proces bespaar je tijd en vergroot je de betrouwbaarheid van je rapportages.

Wanneer loont het om SROI en PSO gecombineerd aan te pakken?

Een gecombineerde aanpak loont wanneer je organisatie al een SROI-verplichting heeft én actief wil werken aan inclusief werkgeverschap als onderdeel van je maatschappelijk verantwoord ondernemen-beleid. De combinatie is met name waardevol als je regelmatig deelneemt aan aanbestedingen, want een PSO-certificering geeft je een aantoonbaar voordeel bij gunning.

Concreet is een gecombineerde aanpak zinvol in de volgende situaties:

Je organisatie heeft meer dan 250 medewerkers en neemt regelmatig deel aan overheidsopdrachten
Je wilt de administratieve last van twee afzonderlijke rapportageprocessen terugdringen
Je wilt je maatschappelijke inzet extern laten erkennen en communiceren naar opdrachtgevers
Je HR-afdeling zoekt naar een gestructureerde manier om inclusief werkgeverschap te verankeren

De combinatie levert ook intern voordelen op. Medewerkers en managers die werken met mensen uit de doelgroep, zien hun inspanningen erkend worden via zowel SROI-rapportages als een PSO-certificaat. Dat versterkt het draagvlak voor inclusief werkgeverschap binnen de organisatie.

Hoe wij je helpen met SROI en PSO

Wij ondersteunen organisaties bij elke stap van het SROI- en PSO-proces, van registratie tot rapportage. Ons platform koppelt direct aan je HR- en salarisadministratie, zodat we al bij indiensttreding de uitkeringsstatus van nieuwe medewerkers in kaart brengen. Die informatie voeren we direct op in de PSO-registratie, zodat je niets hoeft te reconstrueren achteraf.

Wat we concreet voor je doen:

Automatisch signaleren van medewerkers die meetellen voor SROI en PSO bij indiensttreding
Overzichtelijke dashboards waarmee je de voortgang van je SROI-verplichting monitort
Rapportages die direct bruikbaar zijn voor zowel SROI-verantwoording als PSO-audits
Naadloze koppelingen met systemen zoals AFAS voor consistente en betrouwbare data
ISO 27001-gecertificeerde verwerking van gevoelige persoonsgegevens conform de AVG

Wil je weten hoe je SROI en PSO efficiënter kunt combineren in je eigen organisatie? Neem contact met ons op voor een persoonlijk gesprek en een gratis demo.