Wie behoren tot de SROI-doelgroep?

Tot de SROI-doelgroep behoren mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt: langdurig werkzoekenden, jongeren zonder startkwalificatie, mensen met een arbeidsbeperking en personen met een uitkering die al langere tijd buiten het arbeidsproces staan. Welke groepen precies in aanmerking komen, hangt af van de criteria die de opdrachtgever hanteert bij een aanbesteding. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de SROI-doelgroep, van definitie tot registratie en gevolgen.

Welke criteria bepalen of iemand tot de SROI-doelgroep behoort?

Iemand behoort tot de SROI-doelgroep als hij of zij een aantoonbare afstand tot de arbeidsmarkt heeft. Dat betekent concreet: de persoon heeft moeite om op eigen kracht een baan te vinden of te behouden, door factoren zoals een uitkering, een beperking, gebrek aan opleiding of langdurige werkloosheid. De opdrachtgever bepaalt welke criteria gelden.

Bij Social Return on Investment draait het om de vraag of een medewerker extra ondersteuning nodig heeft om volwaardig mee te draaien op de arbeidsmarkt. De meest gebruikte criteria zijn:

Uitkeringsstatus: de persoon ontvangt een WW-, bijstands- of arbeidsongeschiktheidsuitkering op het moment van indiensttreding
Duur van werkloosheid: langdurig werkzoekenden die al een bepaalde periode niet aan het werk zijn geweest
Leeftijd gecombineerd met opleiding: jongeren zonder startkwalificatie (geen mbo-2-diploma of hoger)
Arbeidsbeperking: personen die door een lichamelijke, psychische of verstandelijke beperking beperkt zijn in hun arbeidsmogelijkheden
Inschrijving bij UWV of gemeente: als bewijs van arbeidsmarktpositie

Belangrijk om te weten: de precieze drempelwaarden en definities kunnen per aanbesteding verschillen. Sommige opdrachtgevers hanteren een minimale uitkeringsduur van zes maanden, anderen kijken breder naar de totale situatie van de kandidaat.

Welke groepen vallen concreet onder de SROI-doelgroep?

De SROI-doelgroep omvat in de praktijk meerdere afzonderlijke groepen mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie. De meest voorkomende categorieën zijn langdurig werkzoekenden, jongeren zonder startkwalificatie, mensen met een arbeidsbeperking en personen die instromen vanuit een uitkering zoals de Participatiewet, WIA of WW.

Hieronder vind je een overzicht van de groepen die doorgaans worden erkend als SROI-kandidaten:

Langdurig werkzoekenden: mensen die langer dan een jaar ingeschreven staan bij UWV of de gemeente als werkzoekende
Jongeren zonder startkwalificatie: personen jonger dan 27 jaar zonder afgerond mbo-2-diploma of hoger
Mensen met een arbeidsbeperking: waaronder Wajongers, mensen met een WIA-uitkering of personen die vallen onder de Wet banenafspraak
Bijstandsgerechtigden: personen die een uitkering ontvangen op grond van de Participatiewet
Statushouders: erkende vluchtelingen die recent een verblijfsvergunning hebben ontvangen en nog weinig werkervaring in Nederland hebben opgebouwd
Oudere werkzoekenden: in sommige aanbestedingen worden ook werkzoekenden van 50 jaar en ouder als doelgroep aangemerkt

Sommige opdrachtgevers kennen aan verschillende groepen ook verschillende wegingsfactoren toe. Zo kan een medewerker met een arbeidsbeperking zwaarder meetellen in de SROI-berekening dan een langdurig werkzoekende zonder beperking. Dit sluit aan bij de systematiek die ook binnen de PSO-Prestatieladder Socialer Ondernemen wordt gehanteerd.

Verschilt de SROI-doelgroep per aanbesteding of opdrachtgever?

Ja, de SROI-doelgroep kan per aanbesteding en opdrachtgever verschillen. Decentrale overheden zoals gemeenten, waterschappen en Rijkswaterstaat stellen elk hun eigen eisen aan welke groepen meetellen, hoe zwaar zij wegen en welk percentage van de opdrachtsom moet worden geïnvesteerd in social return.

Er is geen landelijk uniforme definitie van de SROI-doelgroep die voor alle aanbestedingen geldt. Elke opdrachtgever heeft de vrijheid om binnen de kaders van de Aanbestedingswet zijn eigen invulling te geven. Dat leidt in de praktijk tot variatie op meerdere vlakken:

Definitie van doelgroepen: de ene gemeente telt statushouders mee, de andere niet
Wegingsfactoren: sommige opdrachtgevers geven meer gewicht aan mensen met een arbeidsbeperking dan aan langdurig werkzoekenden
Percentage van de opdrachtsom: gangbaar is 5%, maar dit varieert van 2% tot soms 10%
Invulling van de verplichting: sommige opdrachtgevers accepteren ook stages, leerwerktrajecten of inkoop bij sociale ondernemingen als invulling

Het is daarom altijd verstandig om de SROI-paragraaf in het bestek van een aanbesteding zorgvuldig te lezen voordat je een offerte indient. Neem bij twijfel contact op met de aanbestedende dienst voor verduidelijking.

Hoe toon je aan dat een medewerker tot de SROI-doelgroep behoort?

Je toont aan dat een medewerker tot de SROI-doelgroep behoort door bij indiensttreding de relevante documenten en uitkeringsgegevens vast te leggen. Denk aan een uitkeringsspecificatie, een verklaring van UWV of de gemeente, of een indicatiebesluit voor de Wet banenafspraak. De bewijslast ligt bij de werkgever.

In de praktijk vraagt dit om een gestructureerd onboardingproces waarbij je bij elke nieuwe medewerker de arbeidsmarktpositie in kaart brengt. Relevante bewijsstukken zijn onder andere:

Een recente uitkeringsspecificatie (WW, bijstand, WIA of Wajong)
Een verklaring van de gemeente of het UWV over de uitkeringsstatus
Een doelgroepverklaring Wet banenafspraak, afgegeven door UWV
Inschrijvingsbevestiging als werkzoekende bij UWV of de gemeente
Diplomagegevens bij jongeren zonder startkwalificatie

Zorg ervoor dat je deze documenten tijdig verzamelt, want achteraf aantonen dat iemand bij indiensttreding tot de doelgroep behoorde, is vaak lastig of zelfs onmogelijk. Een goede registratie vanaf dag één voorkomt discussies met de opdrachtgever bij de verantwoording.

Wat zijn de gevolgen als de SROI-doelgroep niet correct wordt geregistreerd?

Als de SROI-doelgroep niet correct wordt geregistreerd, loop je het risico dat je niet voldoet aan de SROI-verplichting uit het contract. De gevolgen kunnen variëren van een financiële bijbetaling tot het opleggen van een boete door de opdrachtgever, afhankelijk van de contractuele afspraken.

Onjuiste of onvolledige registratie heeft in de praktijk meerdere negatieve effecten:

Financiële consequenties: je moet het niet-ingevulde deel van de SROI-verplichting alsnog compenseren, vaak door een bedrag te storten in een sociaal fonds
Contractuele boetes: sommige opdrachtgevers leggen bij niet-naleving een boeteclausule op
Reputatieschade: structureel niet voldoen aan social return-verplichtingen kan je positie bij toekomstige aanbestedingen schaden
Gemiste kansen: medewerkers die wel tot de doelgroep behoren maar niet zijn geregistreerd, tellen niet mee in de berekening

Goede registratie is dus niet alleen een administratieve formaliteit, maar heeft directe financiële en strategische gevolgen. Hoe eerder je de situatie van nieuwe medewerkers vastlegt, hoe beter je grip houdt op je SROI-positie.

Hoe wij je helpen met SROI-registratie en compliance

Wij ondersteunen organisaties volledig bij het naleven van hun SROI-verplichtingen, van de eerste signalering tot de rapportage aan de opdrachtgever. Ons platform brengt bij elke nieuwe indiensttreding automatisch de uitkeringssituatie in kaart, zodat je direct weet of iemand tot de SROI-doelgroep behoort.

Wat wij concreet voor je doen:

Automatisch in kaart brengen van de (uitkerings)situatie van nieuwe medewerkers bij indiensttreding
Directe signalering of een medewerker tot de SROI-doelgroep behoort, zodat je niets mist
Overzichtelijke dashboards en rapportages die je direct kunt gebruiken voor de verantwoording aan de opdrachtgever
Naadloze koppeling met systemen zoals AFAS voor een geautomatiseerd en foutloos proces
ISO 27001-gecertificeerde verwerking van gevoelige persoonsgegevens, volledig conform de AVG

Zo voorkom je dat je bedragen moet bijbetalen of boetes krijgt opgelegd, en houd je altijd grip op je SROI-positie. Neem contact op voor een persoonlijk gesprek en een gratis demo.